'Er zijn heel veel beleidsontwikkelingen in het zorgstelsel, maar als uitvoerende zorgprofessional heb je daar niet altijd goed zicht op. Hoe is het zorgsysteem in Nederland precies geregeld? Wat zijn de consequenties van een beleidswijziging voor jouw organisatie? Hoe verhoudt het zorgaanbod van jouw organisatie zich tot de plannen en keuzes van de Tweede Kamer? Hoe ga je om met bijvoorbeeld andere financieringsmodellen en nieuwe samenwerkingspartners?', zegt Karen de Ruiter, manager behandelzaken bij Arkin Jeugd & Gezin. 'Als GZ-psycholoog en gedragswetenschapper vind ik het belangrijk om de betekenis en impact van nationale ontwikkelingen in de zorg te begrijpen. Zodat je tijdig op de hoogte bent van veranderend beleid. Dan weet je aan welke knoppen je kunt draaien om daarop aan te sluiten.'

Meer strategisch, minder operationeel

De Ruiter studeerde onder andere klinische psychologie, en promoveerde in de ontwikkelingspsychologie. Ze werkte de afgelopen jaren als GZ-psycholoog en zorgconsultant. In verschillende functies combineerde ze het werk als GZ-psycholoog en gedragswetenschapper met leidinggevende taken en beleidsmatige activiteiten. Zo was ze teamleider bij Mentaal Beter, een aanbieder van geestelijke gezondheidszorg (ggz) met een landelijk netwerk, verspreid over 100 locaties in Nederland. En ze was voorzitter van het expertnetwerk dat zich bezighoudt met de innovatie en digitalisering van de jeugdzorg van Parlan, een organisatie voor jeugdhulp en jeugd-ggz in Noord-Holland.

'Ik was met verschillende projecten bezig, maar het grootste deel van mijn werkweek was ik behandelaar. Die verhouding wilde ik omdraaien', vertelt De Ruiter. 'Daarnaast merkte ik dat ik vanuit de inhoud een belangrijke bijdrage leverde aan projectgroepen, maar dat ik meer strategisch, en minder operationeel wilde werken.'

In een van de Parlan-projecten waarbij De Ruiter was betrokken, speelden complexe vraagstukken. 'Hoe verhoudt de aanschaf van een nieuw systeem voor het elektronisch patiëntendossier (EPD) zich tot het primaire proces? Welke afwegingen en keuzes moet je dan maken? Wat zijn de consequenties voor het primaire proces? Wat is er nodig voor een succesvolle implementatie, zodat een nieuwe werkwijze geen papieren tijger wordt? Deze vraagstukken waren voor mij een concrete aanleiding om na te denken over de context waarin je als zorgorganisatie functioneert - en welke rol je daarin als professional kunt pakken. Niet alleen als behandelaar, maar ook als manager of bestuurder.'

Ambities waarmaken

De Ruiter startte in 2020 de MBA in Healthcare Management van de Amsterdam Business School (ABS) van de Universiteit van Amsterdam (UvA). 'Ik deed als zorgprofessional al leidinggevend en projectmatig werk. Maar ik dacht steeds: management is een ander vak. En ik wil niet iemand zijn die zomaar een managementpositie inrolt. Ik wil mijn werk echt goed doen, met kennis van zaken. In de opleiding tot klinisch psycholoog is management een relatief klein onderdeel. Ik zocht meer verdieping. De MBA in Healthcare Management van de UvA was voor mij de goede plek. Je leert er alles over bedrijfskundige aspecten van je werk, afgestemd op het zorgdomein.'

Een jaar na haar afstuderen aan de ABS in 2022 maakte De Ruiter haar ambitie waar om een fulltime managementfunctie te bekleden. In 2023 werd ze manager behandelzaken bij Arkin Jeugd & Gezin. 'Ik ben de MBA in Healthcare Management gestart vanuit nieuwsgierigheid naar management en een behoefte aan verbreding van mijn vakinhoudelijke expertise. Al tijdens de opleiding ontdekte ik zó veel over de zorgwereld en over alles wat er komt kijken bij management en leiderschap. Het programma, de docenten en de medestudenten hebben me gestimuleerd en gemotiveerd om verder te verkennen welke functies ik zou kunnen vervullen. Na de MBA wist ik het zeker: zorgmanagement is een tak van sport waarop ik mijn loopbaan ga richten.'

Meer begrip, meer rust

De tweejarige parttime MBA in Healthcare Management van de ABS is speciaal voor professionals, managers en bestuurders in de zorg die effectief willen inspelen op de ontwikkelingen en innovaties in de sector. Het programma combineert zorg- en managementgerichte vakken. Van marketing en crisismanagement tot finance, HR, strategie en ethiek.

'Een aantal inzichten uit de opleiding spelen bijna dagelijks een rol in mijn werk als manager', zegt De Ruiter in een terugblik op haar MBA-traject. 'Het perspectief van Lean Six Sigma, een methodiek die door het gehele opleidingsprogramma is verweven, helpt om bedrijfsprocessen scherp te doorzien. Zodat je pragmatisch en efficiënt naar het primaire proces kijkt, en verbeter- en innovatieprojecten een succes worden. Door de lessen over finance en accounting snap ik begrotingen en budgetten beter. En de module over machine learning en big data heeft me meer handvatten gegeven om digitale middelen te gebruiken en innovaties aan te vliegen.'

'In mijn dagelijkse werk gaat het vaak over de kwaliteit van zorg', geeft De Ruiter als voorbeeld. 'Hoe evalueer je resultaten? Wat is er nodig voor een passend zorgaanbod? Hoe meet je patiënttevredenheid? Hoe wendbaar is je organisatie? Hoe werk je goed samen met partners, zoals bij gebiedsgerichte zorg? Alle processen en stelsels kan ik dankzij de MBA beter doorgronden. En: doordat ik de context begrijp, ervaar ik minder frustratie en machteloosheid. Je weet dat er vanuit het landelijke stelsel bepaalde keuzes worden gemaakt, of veranderingen op stapel staan. Dan kan je met meer rust en minder gemopper werken, en nagaan aan welke knoppen je wél kunt draaien.'

De basis voor een managementrol

'Persoonlijk vind ik dat als je een managementrol vervult, je een goede basis nodig hebt. De MBA in Healthcare Management geeft zo'n basis', zegt De Ruiter in een terugblik op de opleiding. 'Er zijn prima managers zonder MBA. En er zijn allerlei routes om je expertise als manager te ontwikkelen. Voor mij was de MBA een fantastische ervaring, die me een bredere kijk op het werkveld heeft gegeven. Je wilt als manager natuurlijk goed op de hoogte zijn van de interne processen in je organisatie. Maar als je de achtergronden van het Nederlandse zorgsysteem doorziet dan kan je uiteindelijk intern tot betere keuzes komen.'

'Ik vond het een feest om elke week een hele dag door te brengen met nieuwsgierige en ambitieuze medestudenten. En om te worden gevoed door topdocenten die expertise over bedrijfskundige thema's samenbrengen met vakinhoudelijke inzichten', vult De Ruiter aan. 'Ik ben door de MBA in Healthcare Management opnieuw enthousiast geworden over mijn eigen vak. En tegelijkertijd klaargestoomd voor mijn volgende loopbaanstap.'